✍️शैलेन्द्र खड्का

चैत्र २२ डोटी ,

दिपायल सिलगढी नगरपालिका १ तिखामा बसोबास गर्दै आएका शैलेन्द्र खड्काले राष्ट्र निर्माणका लागि राजनीति,अर्थतन्त्र र सुरक्षालाई सन्तुलित रूपमा अगाडि नबढाउन सके देशको समग्र विकासमा टेवा नपुग्ने कुरालाई प्रष्ट पारेका छन् ।उनि पछिल्लो सयमा समाज देश प्रति निकै चिन्तित भएको देखिन्छन् । त्यसैले उनले देश प्रतिको चासो राख्दै आफ्ना भनाइलाई यसरी व्यक्त गरेका छन् …………!

कुनै पनि राष्ट्र बलियो र स्थिर बन्नका लागि तीनवटा आधारभूत स्तम्भ आवश्यक हुन्छन् राजनीति, अर्थतन्त्र र सुरक्षा। यी तीन क्षेत्रलाई सन्तुलित रूपमा अगाडि बढाउन सकिएन भने देशको समग्र विकास सम्भव हुँदैन। यी तीनवटा पक्ष अलग अलग क्षेत्र जस्तो देखिए पनि वास्तवमा एक अर्कासँग गहिरो रूपमा जोडिएका छन्। राजनीतिक नेतृत्व बलियो भयो भने उसले अर्थतन्त्र र सुरक्षा प्रणालीलाई पनि आफ्नो नीतिअनुसार सञ्चालन गर्न सक्छ। सरकारको निर्णय, आर्थिक स्रोतको प्रयोग, सुरक्षा निकायको परिचालन सबै राजनीतिक नेतृत्वकै प्रभावमा पर्छ। यदि नेतृत्व दूरदर्शी, जिम्मेवार र राष्ट्रहितमा समर्पित भयो भने यस्तो शक्ति देशको विकासका लागि उपयोगी हुन सक्छ। तर नेतृत्व गलत दिशामा गयो भने अर्थतन्त्र र सुरक्षा दुवै कमजोर बन्ने खतरा पनि रहन्छ। त्यस्तै, जब अर्थतन्त्र अत्यन्त शक्तिशाली हुन्छ, त्यसले राजनीतिमा पनि ठूलो प्रभाव पार्न थाल्छ। ठूला आर्थिक समूह, उद्योगपति र पूँजीको शक्ति नीति निर्माणमा प्रभावकारी बन्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा राजनीतिक निर्णयहरू समेत आर्थिक शक्तिको प्रभावमा पर्न सक्छन्, जसले राज्यका अन्य संरचनाहरूलाई पनि प्रभावित गर्न सक्छ। अर्कोतर्फ, यदि सुरक्षा संयन्त्र अत्यन्त शक्तिशाली भयो भने त्यसले राजनीति र अर्थतन्त्रलाई पनि आफ्नो नियन्त्रणमा राख्न खोज्ने सम्भावना हुन्छ। इतिहासमा विभिन्न देशहरूमा सुरक्षा शक्ति अत्यधिक बलियो हुँदा राजनीतिक शासन र आर्थिक स्रोतहरू समेत त्यसैको प्रभावमा गएको उदाहरणहरू देखिन्छन्। यस्तो अवस्थाले लोकतन्त्र र आर्थिक स्वतन्त्रतालाई चुनौती दिन सक्छ। यसैले राष्ट्रको दीर्घकालीन स्थायित्वका लागि यी तीन शक्तिबीच सन्तुलन कायम हुनु अत्यन्त आवश्यक हुन्छ। राजनीति, अर्थतन्त्र र सुरक्षा कुनै पनि राष्ट्रका प्रतिस्पर्धी शक्ति होइनन्, बरु एक अर्कालाई सुदृढ बनाउने आधार हुन्। राज्यका संस्थाहरूबीच स्पष्ट जिम्मेवारी, पारदर्शिता र कानुनी सीमाहरू कायम गर्न सकिएमा मात्र यो सन्तुलन सम्भव हुन्छ। आजको विश्वमा केही देशहरूले राजनीति, अर्थतन्त्र र सुरक्षाबीच समन्वय कायम गर्दै तीव्र विकासको बाटो समातेका उदाहरणहरू पनि छन्। यस सन्दर्भमा चाइना लाई प्राय उदाहरणका रूपमा लिने गरिन्छ, जहाँ दीर्घकालीन योजना, आर्थिक उत्पादनमा केन्द्रित नीति र सुदृढ प्रशासनिक संरचनाले तीनवटै पक्षलाई एउटै दिशामा अघि बढाउने प्रयास गरेको देखिन्छ। राष्ट्र बलियो बन्ने आधार कुनै एक शक्ति मात्र होइन, तीनै शक्तिबीचको सन्तुलन हो। जब राजनीति दूरदर्शी हुन्छ, अर्थतन्त्र उत्पादनमुखी हुन्छ र सुरक्षा प्रणाली सक्षम तथा जिम्मेवार हुन्छ, तब मात्र राष्ट्र स्थिर, सुरक्षित र समृद्ध बन्न सक्छ। त्यसैले आजको आवश्यकता भनेको राजनीति, अर्थतन्त्र र सुरक्षालाई प्रतिस्पर्धाको रूपमा होइन, सहकार्यको आधारमा समान रूपमा अघि बढाउनु हो।